Len, delikatna roślinka o wielkiej mocy. Swoją obecnością w świecie zaświadcza, że nie trzeba być wielkim, by mieć wielkie możliwości. Uprawa lnu należy do produkcji tradycyjnych i ma bardzo bogatą historię.

Len to jednoroczna roślina należąca do rodziny lnowatych. Do tego rodzaju zalicza się około 200 gatunków!  W polskim środowisku naturalnym najczęściej spotykanych jest 6 gatunków lnu z czego największe znaczenie gospodarcze ma len zwyczajny. W uprawie obecne są dwie formy użytkowe: len oleisty i włóknisty. 

Stary jak len – produkcja lnu dla przemysłu spożywczego i włókienniczego

Uprawę lnu jako surowca włókienniczego i na cele spożywcze prowadzono już w Starożytnej Grecji i Egipcie! Największe pola lniane  występują w Kanadzie, Chinach, Rosji i USA. Polska była w czołówce producentów lnu do lat 70.XX wieku – powierzchnia uprawy lnu wynosiła wtedy 130 tys. ha! W późniejszych latach nastąpiło załamanie produkcji. Obecnie trwa proces jej odbudowy – obecnie powierzchnia uprawy lnu w Polsce wynosi ok. 7000 ha. 

Cenny surowiec zdrowotny – uprawa lnu w trosce o zdrowie

Uprawa lnu to nie tylko kwestia biznesu rolnego, lecz również troska o zdrowie i dobrostan. Len to roślina, która od tysiącleci była wykorzystywana zarówno w kuchni, jak i medycynie ludowej ze względu na swoje właściwości zdrowotne.

Cenny surowiec zdrowotny - uprawa lnu w trosce o zdrowie
Cenny surowiec zdrowotny – uprawa lnu w trosce o zdrowie

Bogate w cenne składniki, takie jak kwasy tłuszczowe omega-3, błonnik czy fitosterole, nasiona lnu są uznawane za jedne z najbardziej wartościowych surowców zdrowotnych. Regularne spożywanie lnu może wspomagać funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, obniżać poziom cholesterolu, regulować pracę jelit oraz wspierać odporność organizmu. Ponadto, olej lniany, pozyskiwany z nasion lnu, jest cenionym źródłem kwasów tłuszczowych omega-3, które są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, zwłaszcza mózgu i serca. Dlatego też produkcja lnu nie tylko przynosi korzyści gospodarcze, ale również staje się ważnym elementem dbałości o zdrowie i dobrostan ludzi.

Nasiona lnu – charakterystyka i zastosowanie

Nasiona lnu (zwane zwyczajowo siemieniem lnianym) zawierają około:

  • 40% tłuszczu,
  • 30% błonnika
  • i 20% białka.

Stosowane są w przemyśle farmaceutycznym, spożywczym i kosmetycznym.

Wiadomo, że nasiona lnu są jednym z najbogatszych źródeł kwasu alfa-linolenowego. Kwas ten zwany ALA stanowi istotny składnik diety, będąc silnym antyoksydantem zaliczanym do rodziny kwasów omega-3. Jest to rodzaj niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych, które odgrywają kluczową rolę w właściwym rozwoju człowieka. ALA nie jest produkowany przez organizm człowieka, więc konieczne jest dostarczanie go poprzez odpowiednią dietę lub suplementację. Odgrywa on kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia organizmu i jest niezbędny dla jego optymalnego funkcjonowania.

Olej lniany – opis i zastosowanie

Równie popularny jak siemię lniane jest olej lniany – smaczny i zdrowy. Uzyskuje się go na dwa sposoby: przez tłoczenie lub ekstrahowanie nasion odpowiednimi rozpuszczalnikami.

Olej produkowany na cele spożywcze najczęściej otrzymywany jest techniką tłoczenia na zimno. Tak uzyskany olej jest smaczny, ładnie pachnie i dobrze wygląda.

Olej lniany tłoczony na zimno doceniany jest przez konsumentów i polecany przez dietetyków, ze względu na skład kwasów tłuszczowych (duże ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych – w tym zaliczanych do rodziny omega-3, kwas NNKT, alfa-linolenowy). Kwas alfa-linolenowy ma wielokierunkowy wpływ na organizm człowieka. Redukuje stężenie triacylogliceroli w osoczu krwi, normalizuje ciśnienie krwi, ma działanie przeciwzakrzepowe, hamuje rozwój choroby niedokrwiennej serca, działa przeciwnowotworowo oraz poprawia stan skóry.

Olej lniany służy też do produkcji:

  • farb olejnych,
  • pokostów
  • i lakierów.

Produkt uboczny po tłoczeniu oleju – makuchy lniane zawierają 36% białka i 7% tłuszczu i stanowią cenny komponent pasz. Słoma lniana po rozdrobnieniu i przyoraniu może wzbogacić materię organiczną gleby lub może być zebrana i przeznaczona do produkcji brykietów na cele opałowe.

Niezawodny materiał – uprawy lnu dla przemysłu włókienniczego

Len włóknisty stanowi wartościowy ekologiczny produkt dla przemysłu włókienniczego (o czym w Tavana Studio doskonale wiemy!). Z włókna lnianego wytwarzane są tkaniny oraz dzianiny odzieżowe charakteryzujące się wysokimi walorami zdrowotnymi, higienicznymi i estetycznymi.

Niezawodny materiał - uprawy lnu dla przemysłu włókienniczego
Niezawodny materiał – uprawy lnu dla przemysłu włókienniczego

Lniane materiały nadają się do tworzenia pięknych produktów. W Tavana Studio szyjemy z nich:

o czym przekonasz się oglądając nasz asortyment.

W ostatnim czasie coraz większe znaczenie ma nietekstylne wykorzystanie włókna do produkcji wykładzin podłogowych i samochodowych, a także geowłóknin. Len włóknisty wykorzystywany jest również do produkcji płyt stosowanych w budownictwie i przemyśle meblarskim. Może być także stosowany do produkcji wysokiej jakości papieru.

Jak powstaje lniana tkanina

Lniana tkanina powstaje w wyniku skomplikowanego procesu, który zaczyna się od uprawy lnu. Len jest zbierany, kiedy jego łodygi osiągają odpowiednią wysokość i są gotowe do dalszej obróbki.

Po zbiorach łodygi przechodzą przez proces roszenia, w którym są namaczane w wodzie, aby oddzielić włókna od zdrewniałych części rośliny.

Następnie włókna są suszone, czesane i przędzone w przędzalniach, gdzie powstaje lniana przędza. Ta przędza jest później tkana na krosnach w lniane płótna.

Proces tkania wymaga precyzji i doświadczenia, aby uzyskać równą i wytrzymałą tkaninę. Lniana tkanina jest znana ze swojej

  • trwałości,
  • przewiewności
  • i naturalnego piękna.

Ekologia przede wszystkim – produkcja lnu bez chemii

Len nie wymaga intensywnej ochrony chemicznej, nie potrzebuje też wysokiego nawożenia czy nawodnienia. Na każdym etapie produkcji len można wykorzystać do cna, co sprawia, że nie pozostawia po sobie nieprzydatnych śmieci. W dobie dzisiejszych wyzwań ekologicznych zrównoważona uprawa i produkcja bez skutków ubocznych w postaci śmieci jest niezwykle istotna dla dobra planety i naszej przyszłości na niej. W związku z tym len – roślina znana od starożytności jest najwyraźniej również rośliną przyszłości. 

Podobne wpisy